Herkomst van de achternaam Huijboom en afstamming

Er zijn nu 17 generaties Huijboom bekend. De verst gevonden vader is Rutgeert Hoeyboom uit Xanten, geboren rond 1495: de stamoudbetovergrootvader. Zie de afstammingsreeks hieronder. Iedereen die in Nederland de achternaam Huijboom of Huyboom draagt stamt van hem af.

De afstamming laat zien dat onze voorouders immigranten uit de Zuidelijke Provinciën waren. De woonplaatsen en de verblijfsperioden laten een route zien van Zuid naar Noord.

  • 1495-1546 Xanten
  • 1546-1580 Antwerpen
  • 1580-1597 ’s Hertogenbosch
  • 1597-1623 Gouda
  • 1623-1654 Delft
  • 1654-1673 Amsterdam
  • 1673-? Woudrichem
  • 1695-nu Haarlem

Daarmee is Haarlem (en later ook Velsen) al 330 jaar de stamplaats van Huijboom.

Er is in de omgeving Nijmegen ook een tak Hooijboom met variaties in spelling (Groesbeek, Heumen, Zeddam, Wehl, Boxmeer en ook in Duitsland Goch) . De verst gevonden vader daar is een Derck Hoeijboom, geboren omstreeks 1675 in de buurt van Wehl. Er is nog geen verbinding met de tak Huijboom gevonden. Er kan een mogelijk verband zijn met Rutgeert Hoeyboom uit Xanten. Immers de plaatsen liggen allemaal erg dicht bij elkaar, aan de Duitse grens. Ook Hoeyboom en Hoeijboom kunnen een verband hebben. Het zou het natuurlijk leuk zijn als er verder in de 15e eeuw kan worden doorgedrongen met de afstamming.

Over het ontstaan van de achternaam Huijboom wordt via de woordherkomst (etymologie) en antroponymie (de studie naar de oorsprong van de voor- en achternamen van mensen) weinig verklaring gegeven. De experts op dit terrein Winkler (uitgave 1885 herdruk SDU 2006) en Swaen (uitgave 1942) geven aan de herkomst niet te kunnen verklaren of verwijzen naar het vervoeren van hooi op een kar waarbij een hooiboom werd gebruikt. De in de afstammingsreeks gevonden beroepen zijn echter niet agrarisch.

Deze uitleg inspireerde mijn vader wel direct om dit te visualiseren:

Via de plaatsnaamkunde (toponomie) komen we ook niet veel verder. Op de website van erfgoedbrabant academie wordt een uitleg over toponomie wel als volgt gegeven: „Toponiemen zijn veldnamen. Dit zijn historische namen van percelen die gebruikt worden als akkers of weiden, bebouwd of nog onontgonnen.“ Dat sluit wel goed aan bij de verklaring over de boom bovenop hooi.

Een voorbeeld daarvan kan zijn; het 3 kilometer ten zuidoosten van Cuijk gelegen buurtschap Huij. In de archieven van het nabijgelegen klooster Sint Agatha (het oudste klooster van Nederland!) wordt een kanunnik uit Xanten genoemd. Verder onderzoek kan meer duidelijkheid geven.

Het archief van het Belgische Huy geeft aan geen verwantschap te hebben met de naam Huijboom.

Dan is er ook nog een dorp Boom in België vlak onder Antwerpen. Geeft de toponomie daar de etymologie een hand? „Boom is een plaats en gemeente in de Belgische provincie Antwerpen en is de hoofdplaats van het kanton Boom. De gemeente ligt aan de rivier de Rupel en telt ruim 19.000 inwoners“.

Wellicht ligt daar een oorsprong voor de achternaam. Een typerende aanduiding bij een aldaar grote opvallende boom. Bij een opvallend huijs? Of een Hoey? Rutgeert bij de Hoeyboom? Maar waar zijn dan de tussenvoegsels in de loop der tijd gebleven? Wie zal het zeggen, of gaat het uitzoeken?

In ieder geval stammen wij af van vluchtelingen uit de zuidelijke Nederlanden. Onze voorouders waren gelukzoekers. Van Antwerpen, via ’s Hertogenbosch naar Gouda en verder naar boven, naar Delft, Amsterdam en Haarlem. In Haarlem wordt er van geloof (terug)gewisseld. Het Nederduits hervormd wordt rooms katholiek.

Dat de naam Huijboom tegenwoordig in Nederland voorkomt blijkt dus een rechtstreeks gevolg te zijn van de opstand tegen Spanje. Voorouders die op de vlucht zijn geslagen omwille van het geloof of betere vooruitzichten om geld te verdienen in de noordelijke Nederlanden. Veel meer hierover is te vinden in het boek: De zuidnederlandse immigratie 1572-1630 door J. Briels 1978 Fibula in Haarlem.

Er is in ons gezin veel gespeculeerd over de afkomst of het ontstaan van onze achternaam Huijboom. Een samentrekking van huijs en boom werd vaak geopperd. Enig bewijs voor deze verklaring is nooit gevonden. In https://www.wiewaswie.nl/ is er wel een moeder te vinden met die achternaam: Elizabeth Huijsenboom bij de doop in Nijmegen op 16-08-1792 van haar kind Catharina Jacoba Hermsen. Nog geen familierelatie aangetoond.

Verder werd op 14 januari 1700 te Grave een vrouw begraven met de naam Huijsboom

Waarschijnlijk zijn beiden wel familie van de hierboven genoemde Derck Hoeijboom.

Hieronder een opsomming in de variatie van de schrijfwijze in de Burgerlijke Stand en de voorloper DTB (doop- trouw- en begraafboeken) werd geschreven. Vermeldingen en aantallen in WieWasWie.nl:

De laatste vier achternamen zijn aan elkaar verwant en behoren bij de Heumen / Malden / Goch tak. Zie hierboven bij Derck Hoeijboom. Met Theo Paul Hoiboom uit Duitsland hebben zowel mijn vader als ik in het verleden gecorrespondeerd over onze verwantschap.

De achternaam Hooiberg komt vanaf midden 18e eeuw circa 630 keer voor, vooral in Harderwijk.

Verder zijn er achternamen die lijken maar nog geen aangetoond verwantschap hebben. Wat te denken van namen als: Wilm Heuboom Anna Hulseboom Wilhelmus Hulsenboom Sebregt Nicolaes Heijbloom Roeloff Heijsterboom Joanna Heijkelleboom Huibert Heijligenboom Hendrick Heurenboom Hendrik Heuvelboom Pieter Hubon (uit Vlaenderen) Jeanne Hubou (Leiden) Heindrik Heijblom

Kunnen dit nog verschrijvingen zijn of zijn deze namen zelfstandig ontstaan? Leuk om een keer uit te zoeken. De combinatie met de geboorteplaatsen kan aanknoping bieden.

Ook de varianten Meijboom en Meiboom zijn nog niet onderzocht. Net als Heijblom komen deze namen duizenden keren voor.

De dialectische variant die Frans Debrabandere geeft voor Hoboom < Hoogboom kan ook nog worden onderzocht. Het levert 516 resultaten op in WiewasWie

Afstammingsreeks Huijboom

Generatie 1 (proband)

kinderen Huijboom, geboren in de jaren 70, 80 en 90 in Amsterdam.

Generatie 2 (vader)

Renatus Joannes Philippus (René) Huijboom, geboren op 22-04-1956 in Amsterdam. En broers.

Generatie 3 (grootvader)

Nicolaas Franciscus (Nico) Huijboom sr., geboren op 04-01-1922 in Kwadijk. Reclametekenaar, lakschrijver.

Generatie 4 (overgrootvader)

Johannes Cornelis (Jan) Huijboom, geboren op 24-05-1896 in Haarlem. Stationschef NS

Generatie 5 (betovergrootouders)

Nicolaas Franciscus (Nico) Huijboom, geboren op 27-11-1867 in Oud Schoten Haarlem. Ploegbaas NS

Generatie 6 (oudvader)

Nicolaas Wilhelmus (Klaas) Huijboom, geboren op 16-10-1842 in Nederhorst den Berg. Bloemistknecht. Werkman

Generatie 7 (oudgrootvader)

Hendricus ((Jean) Huijboom, geboren op 20-05-1799 in Haarlem. Korenmolenaar.

Generatie 8 (oudovergrootvader)

Hendricus (Hendrik) Huijboom, geboren op 11-01-1767 in Haarlem. Schoenmaker.

Generatie 9 (oudbetovergrootvader)

Adrianus (Adriaan) Huijboom, geboren op 31-03-1727 in Haarlem.

Generatie 10 (stamvader)

Pieter Adriaansz Huijboom, gedoopt op 30-07-1673 in Woudrichem.

Generatie 11 (stamgrootvader)

Adriaen Pietersz Huijboom, gedoopt omstreeks 1655 in Amsterdam?

Generatie 12 (stamovergrootvader)

Pieter Vredricxz (Pieter Hendrixsz Jansz) Huijboom (Huijsboom), gedoopt omstreeks 1630 in Delft?

Generatie 13 (stambetovergrootvader)

Frederick Jansz Huijboom (Huijgboom) (Huboom), gedoopt omstreeks 1605 in Gouda?.

Generatie 14 (stamoudvader)

Jan Danielsz Huijboom, geboren omstreeks 1580 in Antwerpen. Meester speldemaker. Deken speldemakersgilde.

Generatie 15 (stamoudgrootvader)

Daniel Jansz Huijboom, geboren omstreeks 1559 in Antwerpen. Speldemaker.

Generatie 16 (stamoudovergrootvader)

Jan Hoeyboom, geboren omstreeks 1525 in Xanten. Poorter van Antwerpen gemaakt op 29 januari 1546.

Generatie 17 (stamoudbetovergrootvader)

Rutgeert Hoeyboom, geboren omstreeks 1495. Droogscheerder

Gegenereerd met Aldfaer-versie 12.0 op 30-10-2025 14:44:52 (beroepen handmatig aangevuld)